Cıva Hastalıkları Listesi: Cıvayla İlişkisi Araştırılan Durumlar
Cıva, özellikle beyin için en zararlı toksik metallerden biri olarak bilinir ve neredeyse tüm kronik hastalıklarla ilişkisi açısından araştırılmıştır. Bu listede cıvayla birlikte incelenen sağlık sorunlarını ve yaklaşık çalışma sayılarını bulacaksınız.
Yazar Root Health TürkiyeYayın Güncelleme 3 dk okuma

Cıva, vücudumuz ve özellikle beynimiz için en zararlı toksik metallerden biri olarak bilinir. Bilim insanları cıvayı neredeyse tüm kronik hastalıklarla ilişkisi açısından incelemiştir. Aşağıdaki liste, cıvayla birlikte araştırılan sağlık sorunlarını ve son 10 yılda yapılan yaklaşık çalışma sayılarını gösterir; bu sayılar bir nedensellik kanıtı değil, konuya duyulan araştırma ilgisinin göstergesidir.
Cıva ve alüminyum neden önemli?
Bazılarınızın zaten bildiği gibi, vücudumuz ve özellikle beynimiz için en zararlı toksik metaller arasında cıva ve alüminyum sayılır. Ne yazık ki cıvanın diğer bazı metallerin toksik etkisini de artırabildiğini gösteren çalışmalar vardır.
Cıvaya nerelerde maruz kalabiliriz?
- Soluduğumuz hava: örneğin kömürle çalışan enerji santrallerinin salımları
- Balık: besin zincirinde ne kadar üstteyse o kadar fazla cıva biriktirebilir; ton balığı gibi büyük balıklarda düzey daha yüksektir
- Amalgam diş dolguları
- Bazı aşılar: koruyucu olarak kullanılan tiyomersal cıva içerir; günümüzde çocukluk çağı aşılarının büyük çoğunluğunda bulunmaz
- Enerji tasarruflu (kompakt floresan) lambalar: özellikle kırıldıklarında
Kendi araştırmanızı yapın: PubMed
Çevrenizde kronik şikayetlerinin ağır metal maruziyetiyle ilgili olabileceğinden şüphelenen kişiler varsa, onlara PubMed'i öneriyoruz. Arama kutusuna her zaman belirtinin ya da hastalığın İngilizce adıyla birlikte “mercury” (cıva) yazın; örneğin “diabetes mercury”. Alternatif olarak sağlık sitelerinde de arama yapabilirsiniz.
Cıva söz konusu olduğunda neredeyse tüm kronik hastalıklarla ilgili çeşitli çalışmalar karşınıza çıkar. Elbette bu, tek başına çalışmaların kalitesi ya da sonuçları hakkında bir şey söylemez; bir çalışmanın var olması, cıvanın o hastalığa yol açtığı anlamına gelmez. Ama konunun ne kadar ciddiye alınarak araştırıldığını gösterir.
Cıvayla ilişkisi araştırılan hastalıklar listesi
İşte son 10 yılda yapılan çalışmalardan bazı örnekler (konu ve yaklaşık çalışma sayısı; yazının ilk yayımlandığı 2022 itibarıyla):
KonuÇalışma sayısı
Diyabet ve cıva
191
Parkinson
50
Alzheimer
64
Otizm spektrumu (DEHB ve ADD dahil)
156
Depresyon
78
Astım
37
Tiroid hormon bozuklukları, menopoz belirtileri
66
Kalp-damar hastalıkları
30
Kalp krizi
27
Romatizma
16
Osteoporoz
16
Artrit
20
Multipl skleroz (MS)
29
Demir eksikliği
33
Böbrek yetmezliği
69
Kısırlık
40
Bunların yanı sıra periodontitis (kronik diş eti iltihabı), görme ve işitme bozuklukları, sağırlık, zihinsel yetersizlik ve saldırganlık gibi konularda da çalışmalar bulunmaktadır. Otizm hakkında daha fazla bilgi için otizm spektrum bozukluğu nedir yazımızı okuyabilirsiniz.
Cıva maruziyetinden şüpheleniyorsanız
Kronik bir şikayetinizin cıva ya da başka bir ağır metalle ilgili olabileceğini düşünüyorsanız bunu doktorunuzla konuşun. Maruziyet, hekimin uygun gördüğü kan ve idrar testleriyle değerlendirilebilir.
İlgili ürünler
Toksinler ve kimyasallar konusunda farkındalık, ROOT'un kuruluş vizyonunun da bir parçası; bunu The Root Brands hikayesi yazımızda anlattık. Pek çok kişi ROOT'un en bilinen ürünü Clean Slate'i günlük rutinine eklemeyi tercih ediyor. Clean Slate bir takviye edici gıdadır; vücuttan cıva ya da ağır metal uzaklaştırdığı veya yukarıdaki hastalıklardan herhangi birini önlediği ya da tedavi ettiği iddia edilmez. Kronik bir şikayetiniz varsa takviye kullanmadan önce doktorunuza danışın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Takviye edici gıdalar ilaç değildir; hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz.
Sıkça sorulan sorular
Cıvaya en çok nerede maruz kalırız?
Başlıca kaynaklar arasında kömürle çalışan santrallerden havaya karışan cıva, ton balığı gibi besin zincirinin üst basamağındaki balıklar, amalgam diş dolguları ve kırılan enerji tasarruflu lambalar sayılabilir.
Listedeki hastalıklar cıvadan mı kaynaklanır?
Hayır, liste bunu söylemez. Listede yalnızca cıvayla ilişkisi araştırılmış konular ve yaklaşık çalışma sayıları yer alır. Bir çalışmanın var olması nedensellik kanıtı değildir.
PubMed'de cıva ile ilgili çalışmaları nasıl ararım?
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov adresinde arama kutusuna belirtinin ya da hastalığın İngilizce adını “mercury” kelimesiyle birlikte yazın; örneğin “asthma mercury”. Sonuçları değerlendirirken çalışmanın türüne ve kalitesine dikkat edin.
Cıva maruziyetinden şüpheleniyorsam ne yapmalıyım?
Doktorunuzla konuşun. Maruziyet, hekimin uygun gördüğü kan ve idrar testleriyle değerlendirilebilir; tedaviye yalnızca hekim karar verir.
